Stanowisko Zarządu Głównego Stowarzyszenia Przedsiębiorców Leśnych w sprawie nieuczciwych praktyk w postępowaniach przetargowych Lasów Państwowych

W trwających obecnie postępowaniach przetargowych na usługi leśne obserwujemy bezprecedensową, agresywną walkę o kontrakty na nadchodzący 2026 rok. W zdecydowanej większości nadleśnictw jedynym kryterium oceny ofert pozostaje cena. W warunkach ograniczonego zakresu zamawianych usług prowadzi to do niekontrolowanej spirali zaniżania stawek.

Takie realia sprzyjają przejmowaniu rynku przez firmy pośredniczące, które świadomie zaniżają koszty, aby zdobyć kontrakt. Do Stowarzyszenia docierają liczne sygnały od członków o nagannych praktykach wtórnego obrotu usługami. Na naszych oczach powstaje patologiczny model rynku, w którym lokalni przedsiębiorcy są marginalizowani i spychani do roli podwykonawców.

Proces ten ma charakter systemowy. Bez zdecydowanej interwencji kierownictwa Lasów Państwowych oraz działań naprawczych ze strony Ministerstwa Klimatu i Środowiska, realne jest ryzyko upadku wielu doświadczonych firm, które od lat stanowią fundament bezpieczeństwa realizacji prac leśnych w Polsce.

Rażąco niskie ceny w przetargach na rok 2026

W aktualnych postępowaniach powszechne jest składanie ofert niższych o 25–30% od kosztorysów nadleśnictw. Nie wynika to z innowacyjnych rozwiązań technologicznych, lecz z chaosu w sposobie kalkulowania kosztów oraz odejścia od katalogów pracochłonności. Brak narzędzi do rzetelnego ustalania poziomu ceny minimalnej – wprowadzony i utrzymywany przez LP – tworzy przestrzeń do cynicznego wykorzystywania systemu kosztem mniejszych, lokalnych przedsiębiorstw, często działających już na granicy opłacalności.

Tolerowanie takich praktyk nieuchronnie doprowadzi do dalszego obniżenia jakości usług, przyspieszy odpływ pracowników do innych sektorów i narazi gospodarkę leśną na nieefektywne wydatkowanie środków publicznych.

Niezbędne działania naprawcze

Aby powstrzymać destrukcję rynku usług leśnych, konieczne jest pilne wdrożenie skutecznych mechanizmów weryfikacji rzetelności wykonawców. Stowarzyszenie Przedsiębiorców Leśnych od lat apeluje do kierownictwa LP o rozwiązania, które uporządkują rynek, w tym:

• wdrożenie opracowanego przez LP, transparentnego systemu kalkulacji kosztów, pozwalającego na precyzyjne wykrywanie rażąco niskich cen;
• obowiązek rzetelnego uzasadniania wyjątkowo niskich ofert;
• systematyczny monitoring rynku pod kątem wtórnego obrotu usługami oraz praktyk pośredniczych;
• obowiązek uzasadniania wyjątkowo niskich kosztorysów;
• wprowadzenie skutecznych i częstych kontroli jakości wykonywanych usług.

Realizacja tych postulatów znacząco ograniczy nieodpowiedzialne działania firm wykorzystujących obecne słabości systemu oraz niewystarczający nadzór nad realizacją prac leśnych.

Odpowiedzialność po stronie administracji Lasów Państwowych

Stowarzyszenie stanowczo podkreśla, że tłumaczenie administracji Lasów Państwowych, iż to firmy składają niskie oferty, jest nieakceptowalne. Przedsiębiorcy – walcząc o zapewnienie ciągłości pracy – dostosowują się do realiów, lecz nie wszyscy działają uczciwie. To na jednostce reprezentującej Skarb Państwa spoczywa obowiązek stworzenia przejrzystych, stabilnych i uczciwych zasad funkcjonowania rynku usług leśnych.

Tylko jasne reguły i skuteczny nadzór pozwolą, by firmy konkurowały profesjonalizmem, jakością i doświadczeniem – a nie wyłącznie najniższą ceną.